Bazalt iplardan to‘qilgan materiallarni qurilish va geotexnikada qo‘llash
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20671727Kalit so'zlar:
Bazalt tolasi, bazalt iplar, geotexnika, qurilish materiallari, daryo qirg‘og‘ini mustahkamlash, sel hodisalari, suv toshqinlari, eroziya, geoto‘rlar, bazalt qoplar, infratuzilma himoyasi, ko‘chuvchi qumlar, mustahkam materiallar.Annotatsiya
Mazkur maqolada bazalt iplar asosida to‘qilgan materiallarning qurilish va geotexnika sohalarida qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilingan. Suv toshqinlari, sel hodisalari va ko‘chuvchi qumlar natijasida yuzaga keladigan muammolarni bartaraf etishda mahalliy, zamonaviy va chidamli materiallardan foydalanish zarurligi asoslab berilgan. Bazalt tolalarining yuqori mustahkamligi, agressiv muhitlarga, namlikka, harorat o‘zgarishlariga va ultrabinafsha nurlanishga chidamliligi ularni an’anaviy materiallarga nisbatan ustun ekanligini ko‘rsatadi. Shuningdek, bazalt iplardan tayyorlangan qoplar yordamida daryo qirg‘oqlarini mustahkamlash, yo‘lllar va temir to‘llar infratuzilmasini ko‘chib yuruvchi qumlardan himoya qilish va geotexnik inshootlarni barqarorlashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari ushbu materiallarni amaliyotga keng joriy etish yuqori iqtisodiy va texnik samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar
1. https://www.nurobod.uz/uz/node/4165
2. https://kun.uz/uz/news/2019/04/05/foto-qamashining-olis-langarota-qishlogini-sel-bosdi
3. https://www.bbc.com/russian/news-57878324
4. Abdullaev X.D. Avtomobil yo‘llarini ko‘chuvchi qumlardan himoya qilishning mexanik usullarini takomillashtirish. PhD avtoreferati.
5. Liu H. va boshqalar. Bazalt Fiber Composites and Their Applications. Polymers, 2022.
6. Research on self-adhesive bazalt fiber geotextiles. Construction and Building Materials, 2023.
7. Innovative bazalt fiber mesh geotextiles. Geotextiles and Geomembranes, 2024.
8. Effect of bazalt fiber on cemented soils. Construction and Building Materials, 2020.
9. Yan W. va boshqalar. Applications of Bazalt Fibers in Infrastructures. 2024.
10. Bazalt Fiber Reinforced Concrete durability studies, 2022.
11. “Sandbag” Wikipedia. Wikimedia Foundation. https://en.wikipedia.org/wiki/Sandbag Accessed 29 Jan. 2026.
12. Xasanov A.Z., Xasanov Z.A., Kurbanov B.I., Toshmuqumov B.J. Bazalt armature, to‘r va matolarning geotexnik hamda yer inshootlarida konstruktiv materiallar sifatida qo‘llanilishi. ENGINEER international scientific jurnal. E-ISSN: 3030-3893 ISSN: 3060-5172 SPECIAL ISSUE 16-february, 2026. 59-64 pp.
13. Kurbanov B.I. Bazalt tolalari asosida tayyorlangan to‘rlardan sochiluvchan materiallarni jamlash uchun qoplar ishlab chiqarish // “Energiya va resurs tejamkor zamonaviy qurilish materiallarini ishlab chiqarish istiqbollari” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent, 2023 yil 20–21 noyabr.
14. Kurbanov B., Qarshiboyev M. BAZALT tolalari asosida olingan ip kalavalaridan sochiluvchan materiallarni saqlash uchun qoplar. “Yangi O’zbekiston ilm qaldirg‘ochlari- 2023” II Respublika ko‘rik tanlovi hamda talabalarning ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, 2- qism. Jizzax shaxri 2023. 112-113 b.
Yuklab olish
Nashr qilingan
Jurnal soni
Bo'lim
Turkumlar
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 B.I. Kurbanov, I.I. G’ulomova
Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida tarqatiladi.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0). Authors retain copyright and grant the journal the right to first publication. The license permits others to share, adapt, and build upon the work as long as appropriate credit is given to the original author(s) and the source.